İncil

Hıristiyanlığın kutsal kitabı olup Hz. İsa'ya indirilmiştir. Müslümanlara göre, "gökten vahyedilen ve aslı kaybolmuş ilahi kitap"tır; bu nedenle de dört büyük kitaptan biri kabul edilir. Hıristiyanlara göre ise, İncil bir kitap değil, İsa tarafından ilan edilen "müjde"dir; eldeki İnciller de, o ilanın şahitleridir. Bu yaklaşım, Hıristiyanlara, İncillerde hata olduğunu söyleme imkanı verir.

60'ı aşkın İncil vardır. Katolik Kilisesi bunlardan dördünü kabul eder. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna tarafından yazılanların hepsi İncil genel adıyla anılır. İlki Hz. İsa'nın ölümünden 30, dördüncüsü ise 90 yıl sonra kaleme alınmıştır. Dört İncil de halk Yunancasıyla yazılmıştır. Arapça'da bu dört İncil, Enacil-i Erbaa adıyla tanımlanır. İncil, kelime olarak "getirdiği bir haberden dolayı bir şahsa verilen müjdelik, mükafat" anlamına gelir. Daha sonraları "sevindiren haber", "Hz. İsa'nın tebligatının özeti", "onun hayatı", "Hz. İsa'nın siret ve tebligatını yazı ile kaydeden kitaplar" hakkında kullanılmıştır.

Matta, Markos ve Luka İncillerine Sinoptik İnciller adı da verilir. Çünkü aralarında, biçim ve içerik açısından benzerlikler vardır. Markos İncili, geleneksel sıralamada ikinci yeri alır ve gerçekte en eski olan ve öbür iki İncil'e kaynak oluşturan Hz. İsa'nın sözlerinin ilk derlemesini içerir. Hıristiyanlar genellikle İncillerin Hz. İsa'nın yaşamına tanık olmuş kişiler tarafından yazıldığını kabul ederler. Ancak araştırmalar, bu dört İncilin 70 ile 110 yılları arasında kaleme alındığını ortaya koyar. İncillerin bir bütün olarak toplanması, İsa'nın peygamberlik görevinin sona ermesinden yaklaşık 100 yıl sonra gerçekleşir. İncillerin resmi olarak kabulü ise 170 yılı civarındadır.

Tevrat, Zebur ve İncil'i içine alan Kitab-ı Mukaddes'de Tevrat ve Zebur Eski Ahit; İncil ise, Yeni Ahit olarak adlandırılır. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncillerini içine alan Yeni Ahit 27 bölümden oluşur ve bunlar üç grupta toplanır: Tarihi kitaplar, Talimi kitaplar ve Vahiy (Esinlenme).

Tarihi kitaplar: 1. Matta, 2. Markos, 3. Luka, 4. Yuhanna İncilleri ile 5. Luka'nın, Elçilerin (Resullerin) İşleri adlı kitabını kapsar.

Talimi kitaplar: Havarilere ait 21 mektuptan oluşur ve Pavlus'un 14 Mektubu ileYedi Katolik Mektup şeklinde gruplanır. Pavlus'un 14 Mektubu da; Büyük Mektuplar (6. Romalılara Mektup, 7. Korintoslulara Birinci Mektup, 8. Korintoslulara İkinci Mektup, 9. Galatyalılara Mektup, 10. Selaniklilere Birinci Mektup, 11. Selaniklilere İkinci Mektup); Hapishane Mektupları (12. Efeslilere Mektup, 13. Filipililere Mektup, 14. Koloselilere Mektup, 15. Filimon'a Mektup); Pastoral Mektuplar (16. Timoteyus'a Birinci Mektup, 17. Timoteyus'a İkinci Mektup, 18. Titus'a Mektup, 19. İbranilere Mektup) oluşturur.

Yedi Katolik Mektup ise 20. Yakup'un Mektubu, 21. Petrus'un Birinci Mektubu, 22. Petrus'un İkinci Mektubu, 23. Yuhanna'nın Birinci Mektubu, 24. Yuhanna'nın İkinci Mektubu, 25. Yuhanna'nın Üçüncü Mektubu, 26-Yehuda Mektupları'nı kapsar.

27. ve son kitap olan Vahiy (Esinleme), Yuhanna'ya aittir. 96 yıllarında, dördüncü İncil yazarı tarafından kaleme alındığı kabul edilir.

Yeni Ahit'te ilk dört kitapçığı izleyen Elçilerin İşleri bölümünde Hz. İsa'nın seçtiği elçilerin etkinlikleri anlatılır. Yeni Ahit'te yer alan Mektuplar ise İsa peygamberin öğrencileri tarafından, Hz. İsa'ya ilk inanan topluluklara yol göstermek, onun öğretisine uygun bir yaşam sürmelerini sağlamak ve karşılaştıkları sorunların üstesinden nasıl gelebileceklerini göstermek için yazılmıştır. İncil'in sonunda yer alan Esinlenme kitapçığı ise Yuhanna'nın Kutsal Ruh'tan esinlenerek bildirdiği, gelecekteki olayları haber veren sözlerinden oluşur.

Matta İncili 28 bölümden oluşur. Eski Ahit'in devamı gibidir; Yahudi şeriatinin esasları olan namaz, oruç ve zekatı benimser. Hz. İsa'nın soy kütüğünü vererek başlar ve çocukluğunu anlatan bölüm ile devam eder. İsa peygamberin göreve hazırlanması ve Celile ile çevresindeki faaliyetleri, Kudüs'te öğretisini yayması, tutuklanıp çarmığa gerilmesi ve Hz. İsa'nın ünlü son buyruğu olan "Gökte ve yeryüzünde bütün yetki bana verildi. Bu nedenle gidin, bütün ulusları öğrencilerim olarak yetiştirin" sözünün aktarıldığı İsa'nın Dirilmesi bölümlerini kapsar. Matta, Bab 10'da kendisini 12 havariden biri olarak gösterir. Ancak İsa peygamberin arkadaşı olduğu bugün kabul edilmemektedir.

Markos'un kitabı, Hz. İsa'nın yaşamını anlatan İncil'in ilk dört kitap arasında en kısa ve en eski olanıdır. Ancak yine de bir havarinin yazdığı kitap olarak değil, ancak bir havarinin öğrencisi tarafından kaleme alındığı kabul edilir. İsa peygamberin ne doğumundan, ne soyağacından ne de çocukluğundan sözeder. Dört balıkçı hikayesiyle başlar. Öğretiye de daha az yer verir. 16 bölümden oluşan Markos İncili'nin neredeyse dörtte birinde Hz. İsa'nın ölümü ve dirilişi anlatılır. Kitabın bölümleri ise İsa'nın ortaya çıkışını, İsa'nın Celile ve çevresindeki faaliyetlerini, İsa'nın Kudüs'e giderken yolda öğrettiklerini ve Kudüs'deki son günlerini anlatır.

Luka İncili'nin yarıya yakın bölümü Hz. İsa'nın öğretilerinden bahseder. İsa öğretisinde birçok benzetme kullanılır. Luka İncili'nde 26 tane benzetme bulunur. Bunların 16 tanesi İncil'in diğer kitaplarında yer almaz. 24 bölümden oluşan Luka İncili, giriş bölümüyle başlar. Vaftizci Yahya ile İsa'nın doğum ve çocuklukları, Vaftizci Yahya'nın görevi, İsa peygamberin vaftiz olması ve sınanması, Celile ve çevresindeki etkinlikleri, Kudüs'deki son günleri, tutuklanması, yargılanması ve çarmığa gerilmesi ile İsa peygamberin dirilmesi ve göğe yükselmesi diğer bölümleri oluşturur. Hz. İsa'nın 30 yaşında peygamber olduğunu söyler.

Yuhanna'nın kitabı ise diğerlerine göre farklı konuları işler. İsa peygamberin doğumunu anlatmak yerine; Hz. İsa'nın başlangıçtan beri Tanrı'yla birlikte bulunmuş, beden olup aramızda yaşamış olan Tanrı Sözü olduğunu açıklamakla başlar. Kitabın ana amacı da Hz. İsa'nın kim olduğunu açıklamaktır. Kitapta İsa peygambere "Söz", "Mesih", "Tanrı Oğlu", "İnsanoğlu" ve daha bir çok ünvan verilir.Yuhanna İncili; giriş, Vaftizci Yahya ve İsa peygamberin ilk öğrencileri, konuşmaları ve yaptığı mucizeler, Hz. İsa'nın ölümünden önceki son haftası ve Hz. İsa'nın dirilişinden sonra izleyicilerine görünmesini konu alan 21 bölümden oluşur. Yuhanna İncili'nin diğer İncillerle arasında önemli ayrılıklar da vardır. Örneğin Hz. İsa'nın peygamberlik süresini Matta, Markos ve Luka bir yıl olarak kabul ederken Yuhanna'da iki yıldan fazladır.

Hz. İsa'nın İncili'nin kaybolmasına Yahudilerin sebep olduğu kabul edilir. Çünkü, onun peygamberliğini tanıyanları kitapsız/öğretisiz bırakmak istemişlerdir. Hıristiyanlığın ilk günlerinde yalnızca sözlü geleneğe dayanan vaazlar verilirdi. Ne var ki, vaizlerin işlerini kolaylaştırmak için küçük başvuru kitaplarının yazılması gerekiyordu. Böylece Hz. İsa'nın sözleriyle ilgili derlemeler, mucizelerin hikayeleri, meseleler ve Hz. İsa'nın yaşamının önemli bölümleri biraraya getirildi. Filistin'de ağızdan ağıza dolaşan sözlü geleneklere eklenen bu derlemeler, İncillerin çıkış noktasını oluşturdu. Hıristiyanlığın devlet dini haline gelmesinden sonra eskiden gizlenmiş olan çeşitli İnciller ortaya çıkarıldı ve İznik Konsili'ne sunuldu. Bunlardan 27'si 325 yılında İznik Konsili'nde resmi Kutsal Kitap olarak kabul edildi.

Konsil'in Yeni Ahit'i değiştirme çabaları bundan sonra da devam etti. Örneğin, günahların papazlarca affedilmesi, papanın yanılmazlığı, Meryem'in günahsız doğması, Hz. İsa'nın Yahudiler değil de Roma valisi tarafından öldürülmüş olması daha sonra eklenmiştir. Katolik Kilisesi'nin, kutsal kitapların, Konsil kararları ışığında anlaşılması gerektiğini kabul etmesi ve bu kararlarda aşırılığa kaçması Protestanlık mezhebinin doğmasına neden olmuştur. Papazların, Allah adına günah affetmesi, helal ve haramları değiştirmeye yetkili sayılmaları gibi İncil'e sonradan yapılan ilavelerden Kuran da sözeder: (Tevbe suresi 31. ayet: "(Yahudiler) Hahamlarını (Hıristiyanlar) rahiplerini Allah'tan ayrı rabler edindiler....")

Barnaba İncili

Daha çok müslümanlar arasında adı geçen İncillerden biri de Barnaba İncili. Barnaba, 12 havariden biri olmasa da Hz. İsa'nın ilk sırada yer alan ashabından olduğu biliniyor. Adı, Luka İncilinde yer alan Elçilerin İşleri adlı kitabında birçok kez geçiyor. Diğer İncillerden şu özellikleriyle ayrılıyor: Hz. İsa'nın Tanrı ya da Tanrının oğlu değil, Allah'ın İsrailoğullarına gönderdiği bir resul olduğunu ısrarla belirtiyor. Hz. İbrahim'in kurban etmek istediği oğlunun İshak değil, İsmail olduğunu; Hz. İsa'nın haça gerilmediğini yazıyor. Beklenen mesihin Hz. Muhammed olduğunu açıkça belirtiyor.

Kuran, İncil'den nasıl sözediyor?

Kuran-ı Kerim, birçok ayetinde İncil'den sözeder. Onun hıristiyanlarca değiştirildiğini kabul eder ancak yine de İncil'i semavi kitaplardan sayar. Üç snoptik İncil'de de Hz. İsa'nın tanrılığı ve teslis ("üçlü ilah" anlayışı: Tanrı birdir, ama baba, oğul ve kutsal ruhtan oluşur.) açıkça ele alınmaz. İncil'e göre, ne Hz. İsa ne de havarileri ve ilk öğrencileri, Hıristiyanlığa sonradan sokulan bu inançları bilmiyorlardı. Onlardan hiçbiri İsa'yı Tanrı ya da Tanrının oğlu ya da Tanrılığın üç unsurunsan biri olarak bilip bunu ifade etmemiştir. Bütün bunlar Hz. İsa dünyadan ayrıldıktan çok sonra ortaya atılmıştır. Kuran, İncil'in metninden çok, İncil mensuplarının aşırılıklarını, yaptıkları değişiklikleri ve İncil'de bulunmayan anlamları ona maletmelerini reddeder.

Al-i İmran suresinin 3. ayetinde bütün kitaplar gibi İncil'in de insanlara doğru yolu göstermek için indirildiği bildirilir. (".... Bundan önce de, insanlara doğru yolu göstermek için Tevrat ve İncil'i indirmişti.")

Maide suresi 46. ayette "Tevrat'ı tasdik edici olarak gönderildiği" ("O peygamberlerin izlerince Meryem oğlu İsa'yı, kendisinden önceki Tevrat'ı tasdik edici olarak gönderdik. Ona; kendisinden önceki Tevrat'ın tasdikçisi ve müttakilere bir hidayet ve öğüt olmak üzere içinde hidayet ve aydınlık bulunan İncil'i vedik."); A'raf suresi 157. ayette ise Hz. Muhammed'in geleceğini haber verdiği ("Onlar ki yanlarındaki Tevrat ve İncillerde vasıfları yazılı o Peygambere tabi olurlar.....") hatırlatılır.